|
MIKOŁAJ KOPERNIK - NASZ PATRON
-
Nadanie imienia
Mikołaja Kopernika naszej szkole
-
Życiorys Mikołaja Kopernika
-
Gazetka "Z Patronem przez rok szkolny"
-
Praca z Patronem-kalendarium
Nadanie imienia Mikołaja Kopernika
naszej szkole
9 maja 1999r. przeżywaliśmy w naszej
szkole bardzo ważną uroczystość. Był to dzień nadania
szkole imienia wielkiego polskiego astronoma, Mikołaja
Kopernika. W programie uroczystości było: przekazanie
szkole sztandaru, odsłonięcie tablicy pamiątkowej,
otwarcie kącika Patrona, montaż słowno-muzyczny w
wykonaniu młodzieży szkolnej. W miesiącach
poprzedzających to wydarzenie w różnorodnej formie
zgłębialiśmy wiedzę o życiu i działalności Mikołaja
Kopernika. Odbywały się konkursy, dyskusje, sesje oraz
wycieczki do miast związanych z Kopernikiem.
Życiorys Mikołaja Kopernika
Gdy urodził się w Toruniu
w 1473 r., świat trwał jeszcze w przejętym od
starożytnych przekonaniu, że Ziemia jest płaską tarczą
osadzoną w centrum wszechświata, a wokół niej krążą
Księżyc, Słońce i planety. Gdy umarł w 1543 r.,
pozostawił w swym dziele De revolutionibus orbitum
coelestium (O obrotach ciał niebieskich) podstawy
systemu, który nie tylko odrzucał błędy nauki
ptolemejskiej, ale też stał się punktem wyjścia
wszystkich znanych dziś odkryć dotyczących budowy
wszechświata i rządzących nim sił.
W 1491r. podjął studia
humanistyczne, matematyczne i astronomiczne na
uniwersytecie w Krakowie, które kontynuował w latach
1496-1500 w Bolonii. W roku 1503 uzyskał tytuł doktora
prawa kościelnego. Od 1512 r. Kopernik mieszkał we
Fromborku, skąd udał się do Olsztyna, aby być tam do
1521r. administratorem dóbr katedralnych. W 1523r.
Powołano go na generalnego zarządcę diecezji.
Studiując dawne pisma
odkrył, że już w III w. p.n.e. greccy filozofowie
przypuszczali iż Ziemia mogła być kulista i obracać się
wokół własnej osi. Ich poglądy nie znalazły uznania,
zwłaszcza że były sprzeczne z nauką Arystotelesa,
którego tezy przez całe średniowiecze uchodziły za
bezwzględnie słuszne. Jeszcze większe znaczenie miał
jednak fakt, że Biblia określała jednoznacznie położenie
Ziemi w środku kosmosu, ustanawiając dogmat, którego
kościół nie pozwalał podważać.
Kopernik wiedział, z
jakim sprzeciwem współczesnych mogą spotkać się jego
odkrycia. Mimo że nowy obraz wszechświata był już w jego
zapiskach ukształtowany na początku XVI w., zwlekał z
ogłoszeniem owych tez i dopiero na krótko przed śmiercią
uległ naciskom przyjaciół i zgodził się wydrukować oraz
rozpowszechnić swe dzieło. Śmierć była jednak szybsza i
autor nie doczekał się jego wydania.
Ale dzieło pojawiło się i
miało zmienić świat. Jego treścią był system
heliocentryczny . To nie Ziemia jest centrum
wszechświata, ale Słońce. Słońce jest centralną gwiazdą
potężnego systemu, w którym Ziemia jest tylko jedną z
planet. W tym systemie wszystkie zjawiska astronomiczne,
które kiedyś nastręczały wiele zagadek, zostają
wyjaśnione: sprawa dnia i nocy, "przyrastanie" i
"ubywanie" Księżyca, zaćmienia Słońca i Księżyca oraz
ruch planet.
Napisane po łacinie
dzieło było zrozumiałe tylko dla matematyków i dlatego
początkowo dyskutowało nad nim nieliczne grono
ekspertów. Dopiero pod koniec XVI w. scholastycy,
trwający niezmiennie przy systemie ptolemejskim, zdali
sobie sprawę z przełomowego charakteru nowej nauki.
Dyskusja przeniosła się z płaszczyzny matematycznej na
płaszczyznę religijną i filozoficzną. Kościół katolicki
zwlekał z osądem podczas gdy protestanci szybko zajęli
stanowisko odrzucające nową doktrynę. W końcu w 1616 r.
Dzieło Kopernika zostało wpisane na indeks ksiąg
zakazanych dla pobożnych katolików.
W zawziętym sporze między
reprezentantami systemu arystotelowsko-ptolemejskiego i
zwolennikami Kopernika uczestniczyli uczeni, duchowni i
osoby świeckie. Ale gdy w 1835 r. skreślono wreszcie z
indeksu ksiąg zakazanych dzieło Galileusza Dialog o dwu
najważniejszych układach świata: ptolemeuszowym i
kopernikowym, zwycięstwo systemu heliocentrycznego było
już dawno faktem dokonanym i podstawą naszej wiedzy na
temat wszechświata (dzieło Kopernika skreślono z indeksu
już w 1828 r.).
Gazetka "Z Patronem przez rok szkolny"
Już szósty rok wydajemy w naszej szkole gazetkę p.t.
"Z Patronem przez rok szkolny". W grudniu 2004 roku
ukazał się jej osiemnasty numer. Piszemy w niej o
wszystkich wydarzeniach, które mają związek z Patronem
szkoły. Ponadto w każdym numerze utrwalamy i poszerzamy
wiedzę o Mikołaju Koperniku za pomocą krzyżówek, rebusów
i łamigłówek, które sami tworzymy. Nasze pisemko jest
ogniwem łączącym uczniów naszej szkoły z Patronem. Nad
pracą zespołu redakcyjnego czuwa Maria Skalińska.
Praca z Patronem-archiwum
Już na początku roku
szkolnego 2001/2002 pracę z Patronem włączyliśmy do programu
wychowawczego szkoły. Postać Patrona stała się wzorem do
określenia modelu absolwenta naszej szkoły. W pracy
wychowawczej zaczęliśmy wprowadzać w życie myśli
głoszone przez Mikołaja Kopernika, takie jak: "Rzeczą
ludzką jest dochodzić prawdy", "Usiłując zgłębić rzeczy
najwyższe uważajmy, aby nie stać się obcym temu, co nam
najbliższe".
Zredagowała: Maria Skalińska. | 
